Όμορφες Διαδρομές και Περίπατοι

Η Λέρος λόγω της ομαλής μορφολογίας του εδάφους της, ενδείκνυται για ξεκούραστη και απολαυστική πεζοπορία ή ποδηλασία. Ο περιηγητής που θα περπατήσει το νησί ή θα το διατρέξει με ένα ποδήλατο, θα ανταμοιφθεί με τις πανέμορφες γραφικές γωνιές του νησιού, με τα ποικίλα αρώματα της φύσης και τους ήρεμους ήχους της φύσης.

Περίπατος προς το Κάστρο της Παναγιάς

Για να φτάσετε ως το Κάστρο της Παναγίας, εφόσον σας αρέσουν οι ρομαντικοί περίπατοι, θα αφήσετε το όχημά σας στο χώρο στάθμευσης του Πλατάνου και θα ανηφορίσετε από τις γειτονιές του Πλατάνου προς της Αγ. Παρασκευή. Από εκεί θα ακολουθήσετε το μονοπάτι με τα 500 περίπου σκαλοπάτια. Θα περιδιαβήτε τα όμορφα σοκάκια του Πλατάνου και της Αγ. Παρασκευής και από το σημείο όπου τελειώνει ο οικισμός θα ανηφορίζετε στην πλαγιά του λόφου Απιτύκι, μυρίζωντας το θυμάρι, την αλουσφακιά και άλλα θαμνώδη φυτά. Η θέα καθώς ανεβένετε σας αποζημιώνει για την κόπωση που τυχόν αισθανθείτε. Η Λεριοί κάνουν τάμα αυτό το ανέβασμα με τα πόδια, ζητώντας μια παράκληση από την Μεγαλόχαρη.

Φθάνοντας στην πύλη του Κάστρου, θα αισθανείτε ότι περιδιαβένετε την χρονική πύλη για μια άλλη εποχή. Αν αφήσετε την φαντασία σας, θα δείτε τους ιππότες και τους Λεριούς κατοίκους να φυλλάσουν τις πολεμίστρες από την επιδρομή του εχθρού.

Η διαδρομή Λακκί – Ξηρόκαμπος

Εφόσον αφήσουμε το Λακκί πίσω και οδεύσουμε στην κατεύθυνση που οδηγεί στον Ξηρόκαμπο, φθάνουμε στα Τεμένια. Εκεί ήταν η βιομηχανική ζώνη ενώ σήμερα βρίσκεται το κτίριο της ΔΕΗ (πρώην SIER). Δίπλα ακριβώς βρίσκεται ο χώρος που κάποτε στεγαζόταν το εργοστάσιο αεριούχων Dogliani. Αμέσως μετά ήταν το ξυλουργείο του ιταλού Pengo, που διέθετε την μοναδική μηχανή κοπής και επεξεργασίας ξύλου. Εκεί κοντά βρισκόταν και το καθολικό νεκροταφείο. Σήμερα λειτουργεί ως ορθόδοξο ενώ παραμένουν μερικοί ιταλικοί τάφοι.

Αφήνοντας πίσω μας τα Τεμένια, φθάνουμε στα Λέπιδα και βλέπουμε στα δεξιά μας το ψυχιατρικό νοσοκομείο, όπου κάποτε φτιάχτηκε για να στεγάσει το ιταλικό αεροναύσταθμο G. Rosseti. Διακρίνονται τα πανέμορφα κτίρια και ένας από τους δύο γερανούς, που κάποτε ανύψωναν τα υδροπλάνα να τα βγάλουν στην στεριά. Τα τρια μεγάλα υπόστεγα υδροπλάνων δεν υπάρχουν πλέον, το ένα από τα οποία βρίσκεται σήμερα στο Τατόϊ Αττικής και στεγάζει το αεροπορικό μουσείο.

Εφόσον ξεπεράσουμε στα δεξιά την πύλη της ψυχιατρικής μονάδας και συνεχίσουμε τον δρόμο προς τον Ξηρόκαμπο, συναντάμε τον οικισμό Σφακιά, όπου υπάρχει στα αριστερά μας ένα δρόμος ασφαλτοστρωμένος, που μας οδηγεί στο όρος Τσίγκουνα. Εκεί υπάρχουν τα κτίρια στρατωνισμού της πυροβολαρχίας 113.

Μόλις συναντήσουμε τα πρώτα σπίτια του Ξηροκάμπου (λίγο μετά παό το εκκλησάκι του Αγ. Βλάση) θα δούμε την πινακίδα που δείχνει στο δρόμο για το Παλαιόκαστρο. Το ανέβασμα στο Παλαιόκαστρο περικλείει θρησκευτική κατάνυξη (παλαιοχριστιανικά ερείπια και το εκκλησάκι της Παναγιάς) και πανάρχαια ιστορική αναδρομή σε χιλιάδες χρόνια πίσω, όπως μαρτυρούν τα Κυκλώπεια Τείχη. Μέσα σ’ αυτή την Ακρόπολη, έτρεχαν να φυλαχθούν από επιδρομές οι αρχαίοι Λέριοι.

Συνεχίζοντας τον δρόμο προς τον Ξηρόκαμπο, θα συναντήσουμε την εκκλησία του χωριού, Αγ. Φανούριος, από την οποία περνά ένας δρόμος που οδηγεί στο όρος Σκουμπάρδα στις πυροβολαρχίες 262 και Αγ. Γεώργιος. Ο δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος μόνο στην αρχή της διαδρομής. Όποιος ανέβει μέχρι την κορυφή, θα εκθαμβωθεί από την υπέροχη θέα όλου του νησιού και θα νιώσει ένα με το Αιγαίο. Επίσης θα μπορέσει να δει τα ιστορικά κτίρια από τον 2ο Π.Π.

Κατηφορίζοντας τον δρόμο του Ξηροκάμπου προς την παραλία, διερχόμαστε μέσα από το χωριό. Ο δρόμος συνεχίζει μέχρι το Διαπόρι και τον φωτοηλεκτρικό σταθμό FT3. Διακρίνεται το παρατηρητήριο. Η διαδρομή είναι ασφαλτοστρωμένη μέχρι το εκκλησάκι της Παναγιάς της Καβουράδενας, όπου μπορούμε να σταματήσουμε να το θαυμάσουμε. Από το Διαπόρι ως τις πυροβολαρχίες 281 και 388 θα πρέπει να πάμε πεζοί, γιατί δεν υπάρχει οδική πρόσβαση, αλλά αξίζει τον κόπο, διότι στα κτίρια στρατωνισμού διακρίνονται ακόμα τα σκίτσα που έγιναν την περίοδο της κατοχής.

Η διαδρομή Λακκί – Πατέλλα

Στην διαδομή προς την Πατέλλα, περνάμε πρώτα από το μνημείο του «Βασίλισσα Όλγα», στην παραλία του Λακκίου. Στα δεξιά μας βλέπουμε το κτίριο της Ιταλικής Ναυτικής Διοίκησης με την μεγάλη αποθήκη δίπλα του. Σχεδόν αμέσως μετά υπάρχει το κτίριο της ΥΝΤΕΛ και το κτίριο διαμονής του Διοικητή της Ναυτικής Βάσης (εδώ διέμενε και ο τελευταίος διοικητής ναύαρχος Mascerpa). Τα κτίρια στην Γωνιά ήταν τα πρώτα που χτίστηκαν, πριν από την πόλη του Λακκίου, αλλά συνεχίσαν να χτίζονται και αργότερα.

Αριστερά μας φαίνεται η αποβάθρα που έδεναν οι τορπιλάκατοι (και σήμερα χρησιμοποιήται ως μαρίνα). Ακριβώς από πάνω, στην κορυφή του λοφίσκου υπάρχει η βάση του αντιαεροπορικού πολυβόλου.

Αφού περάσουμε τη Γωνιά, μέσα από μια πευκόφυτη δασώδεις περιοχή συναντούμε το Κουλούκι και την Μερικιά. Εκεί βρίσκονται εγκαταλελειμμένες οι μεγάλες υπόγειες αποθήκες πυρομαχικών και τα συνεργεία. Στην Μερικιά τελειώνει ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος.

Συνεχίζοντας φτάνουμε στο στόμιο του λιμανιού, στο ακρωτήρι Κατσούνι, όπου θα δούμε τα κτίρια στρατωνισμού, τον χώρο της μηχανής που τραβούσε τα ανθυποβρυχιακά δίκτυα και την κολόνα που τύλιγε το καλώδιο με τα διάφορα εμπόδια, που έκλειναν την είσοδο του κόλπου. Είναι εμφανείς οι βάσεις των πυροβόλων της 250 και 227 πυροβολαρχίας και το μισογκρεμισμένο παρατηρητήριο.

Επιστρέφοντας προς τον κεντρικό δρόμο και συνεχίζοντας φθάνουμε στην πυροβολαρχία Ducci όπου συναντούμε κάποια κτίρια, το ένα με θωρακισμένα παράθυρα και πόρτες. Τα σημάδια από τις ανατινάξεις είναι εμφανή.